Czy letnia pogoda może mieć wpływ na telewizję naziemną? Okazuje się, że tak. Często brak sygnału to nie problem zakupionej anteny, a zjawisk w niższej partii atmosfery, Z naszego tekstu dowiesz się, jak odróżnić sytuacje spowodowane pogodą od faktycznych problemów ze sprzętem, a także, co możesz zrobić, gdy pojawią się problemy.
Zjawisko propagacji fal – na czym polega i co ma wspólnego z zakłóceniami TV?
Zacznijmy od drobnej powtórki ze szkoły. Atmosfera Ziemi dzieli się na kilka sfer. Najniższa z nich to troposfera, sięgająca zależnie od miejsca na globie od 7 do nawet 18 km (w Polsce jest to ok. 10-12 km, choć zmienia się to sezonowo). Tam właśnie zachodzi zjawisko zwane propagacją, czyli rozprzestrzenianiem się fal radiowych, przebiegające zależnie od czynników takich jak np. pogodowe.
Możemy mieć do czynienia z inwersją termiczną, występującą zwykle latem w pogodne, bezwietrzne dni i noce. Temperatura powietrza rośnie wówczas wraz z wysokością (powinno być przeciwnie, im wyżej, tym zimniej). Zasadniczo wyemitowane z nadajnika fale ostatecznie opuszczają troposferę i trafiają do wyższych warstw lub w kosmos. Tymczasem przy inwersji dochodzi do odbicia sygnałów telewizyjnych – warstwa cieplejszego powietrza działa jak lustro.
Skutek tego taki, że sygnały mieszają się i jeden odbiornik może odbierać wiele różnych – niekoniecznie nawet z tego samego obszaru. W rezultacie na ekranie Twojego telewizora pojawia się nagle przekaz z zupełnie innego kanału niż obecnie oglądasz.
Jakie jeszcze czynniki pogodowe powodują zakłócenia?
Upałom towarzyszą często burze albo gwałtowne deszcze. Te z kolei, oraz chmury, z których powstają, mogą wytłumiać sygnały, przez co telewizor nie może ich odebrać (szczególnie jest to problem większych częstotliwości). Warto jednak dodać, że jest to bardziej problem telewizji satelitarnej niż naziemnej (wyjątkiem może być bardzo silna burza). Pomijamy sytuację, w której piorun uszkodził antenę.
Polecamy nasz tekst: Czy w czasie burzy trzeba wyłączyć komputer? Wyjaśniamy
Do zakłóceń mogą też prowadzić zjawiska w innej części atmosfery – jonosferze, gdzie dochodzi do sporadycznych odbić sygnału (właśnie latem). One z kolei powodują zakłócenia w paśmie VHF (gdzie nadaje multipleks MUX-8).
Co zrobić, kiedy pogoda przeszkadza w pracy anteny?
Najczęściej wystarczy po prostu poczekać. Większość problemów pogodowych ustanie, kiedy ochłodzi się powietrze lub minie burza.
Co do zasady – im dłużej awaria się utrzymuje (pomimo że pogoda się zmieniła), tym pewniej albo samemu trzeba zrobić oględziny, albo zadzwonić po fachowca. Najszybszą metodą jest sprawdzenie w tunerze jakości mocy/sygnału. Jeśli jest ona wysoka, to problem będzie związany z propagacją, a jeśli niska – z anteną.
Dobrze jest też np. zapytać sąsiadów, czy i oni mają podobny problem z telewizją – wtedy najpewniej przyczyną jest pogoda lub coś z nadajnikiem.
Jeżeli problem jest u nas, czasem nie trzeba niczego wymieniać. Najbardziej podstawowe działanie to rescan kanałów lub restart tunera po zmianie pogody. Trudniejsze zadanie, ale nadal nie wyjątkowo trudne, to lepsze przykręcenie anteny, by nie przesuwała się przy silniejszym podmuchu wiatru. Niestety, jeśli piorun uderzył w antenę (i na ekranie przez dłuższy czas mamy ciemność), to musimy wymienić zniszczoną część lub, co gorsza, całą antenę.
Przy okazji możesz przeczytać (ale pamiętaj, że to tylko sposoby doraźne): Jak zrobić antenę telewizyjną DIY? Kilka pomysłów
Co jeśli mamy część kanałów, a część nie? Czy to wina naszego zestawu, czy pogody? Jeśli brakuje Ci pojedynczego kanału z jednego multipleksu, to najpewniej problem jest z listą kanałów, a jego rozwiązaniem będzie szybki rescan (ewentualnie to problem po stronie nadajnika).
Gdy brakujące kanały są z różnych multipleksów, przyczyna może być zarówno pogodowa, jak i antenowa. Trzeba sprawdzić poziom i jakość sygnału dla każdego multipleksu osobno, a następnie na mapie zasięgu (np. na stronie Emitel), z jakiego nadajnika i w jakim kierunku nadawany jest brakujący multipleks. Jeśli wszystko jest w porządku, a kanały raz są, a raz ich nie ma, przyczyna będzie pogodowa. Jeśli zawsze brakuje tego samego multipleksu, niezależnie od pogody, problem będzie najpewniej po stronie anteny.
Inne przyczyny problemów z odbiorem sygnału telewizyjnego
Poza przyczynami pogodowymi i sprzętowymi warto jeszcze dorzucić inne, na które nie zawsze ma się wpływ – jak ukształtowanie terenu (jego górzystość), zalesienie oraz oddalenie od najbliższego nadajnika. W połączeniu z czynnikami pogodowymi, a także źle dobranym lub uszkodzonym sprzętem, wszystko to może prowadzić do ciągłych awarii, złego obrazu i zakłóceń. Dlatego istotnym jest właściwe ustawienie anteny (piszemy o tym w tekście Jak ustawić antenę telewizyjną?) oraz późniejsza konserwacja, a przede wszystkim wybór odpowiedniej (polecamy nasze teksty Antena szerokopasmowa czy kierunkowa? oraz Antena pasywna vs aktywna — czym się różnią?).
